Genel Bilgiler

Coğrafya

çatak azdavay kanyonu - 0096

Azdavay İlçesi Batı Karadeniz Bölgesi’nde Kastamonu İlinin Kuzey Batısında 840 Km2’lik bir yüzölçüme sahip engebeli ve ormanlık bir arazi ile kaplıdır. İlçe merkezinin rakımı 830 metre olup iklimi serttir. Kış ayları uzun sürer ve kar yağışı yoğundur. Kış mevsimi boyunca özellikle geceleri ısının ­20’lere kadar düştüğü gözlemlenmektedir. İlkbahar ve sonbahar ayları serin ve yağışlı olup yaz mevsiminde ısı ortalama olarak 25 derece civarındadır. İlçemiz Kuzeyde Doğanyurt, Kuzey Batıda Şenpazar, Batıda Pınarbaşı, Güneyde Daday, Doğuda Ağlı ve Kuzeydoğuda Küre ilçeleri ile komşudur. İlçenin belli başlı akarsuyu Devrekani Çayı’dır. Bu akarsu ilçenin doğusundan batısına doğru akar, Hacet Kayası’ndan kuzeye kıvrılarak Cide ilçesi sınırlarına girer ve Karadeniz’e dökülür. Kocaçay ve Valay Çayı da ilçenin diğer önemli akarsularıdır. İlçe’nin toprakları mera ve ekili alanlardır. Ormanlık alanların alçak bölümleri yapraklı bitki örtüsü bakımından zengindir. Ormanlık alanlar çoğunluktadır. % 64’ü ormanlık olan ağaçlar ve maki (ağaçcık) türleri ile , yüksek bölümleri ise iğne yapraklı ağaçlarla kaplıdır. Buralarda görülen kaya fındığına başka yerlerde rastlanmaz. Bu fındık meyvesinin kabuğu çok kalın olup, içi ise çok lezzetli ve besin değeri bakımından oldukça iyidir. Kerestesi mobilyacılıkta kullanılır. İlçede ; köknar, çam, ardıç, kayın, meşe, karaağaç, kavak, ıhlamur, gürgen, dişbudak, fındık, çınar, kızılağaç, söğüt gibi ağaçlarla şimşir, yaban kirazı, orman gülü ( avu ) , kurtbağrı, ılgın, böğürtlen, kızılcık ( kiren ) eğrelti ve ayı üzümü gibi ağaçcıklar bulunmaktadır.

 

Azdavay Kanyon
Azdavay Kanyon

Sosyal Durum

Azdavay İlçe merkezi dışında konutların genel özelliği iki katlı ve ahşap yapım olmalarıdır. Bu yapılar eski özgün görünümlerini devam ettirmektedir. 1965’li yıllarda başlayan betonarme bina yapımı son yıllarda hız kazanmıştır. Ahşap yapıların temelleri taş duvar, dolguları ise tuğla ve keresteden oluşur. Evlerin alt kısımları genellikle ahır olarak kullanılır. Çatı örtüsü malzemesi olarak kiremit ve sac kullanılmaktadır.

İlçe merkezinde konut ihtiyacını karşılamak için önceki yıllarda kooperatif yoluyla konut yapılmıştır. Bunun haricinde halk kendi imkanlarına dayanarak konut inşa etmektedir. İlçe merkezinde görev yapan kamu görevlilerinin barınma sıkıntısı giderilebilmesi için nitelikli bina yapımına önem verilmesi gerekmektedir. Konut kiraları 50-­200 milyon TL civarındadır.

Azdavay, merkez dışında sosyal hareketlilik fazla değildir. İlçe merkezinde sanayi tesislerinin olmaması bu hareketliliği kısıtlamaktadır. Halkın büyük kentlere göçen yakınları fazla olduğundan konuşma dili ve davranışları düzenlidir. Bunun yanında özellikle halk dili Kastamonu yöresinin genel özelliklerini taşır. Köylerde göçebe yaşantısı görülmez. Halk kendi köyünde ve tarlasında çalışır. Bununla birlikte ilçenin dışında göçün yoğun olması nedeniyle günlük seyahatler özellikle İstanbul yönünde yoğundur. İlçede geniş çapta işçi çalıştıran sanayi kuruluşu yoktur. Emek arzının büyük çoğunluğu başka illere yönelmiştir. Köylerde tarım, hayvancılık ve orman işleriyle uğraşılır. Özellikle köylerde kadınlar geleneksel giysilerini giymeye devam etmektedir. Bu giysiler renkli bir özellik taşırlar ve bunu Çarşamba günleri kurulan ilçe merkezindeki pazarda görmek mümkündür. Özgün nitelik taşıyan bu giysiler Kastamonu halk oyunları için ideal giysi olarak kabul edilmiştir. Turizm 1­ Tarihi Eserler Azdavay Doğa güzelliği ile ender bulunan zenginlikte bir beldedir. Bu güzelliklerden bazıları hakkında ki bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz. Çatak Kanyonu Çatak Kanyonu; Bir doğa harikası olan Kanyon, ilçe merkezine 6 km. uzaklıkta olup, yerden yüksekliği yaklaşık 1000­1500 metre arasındadır. Uzunluğu ise 7 km. civarındadır. Kanyon, Çatak köprüsünün 1­2 Km aşağısında başlayıp Tüsköy ‘e kadar kesintisiz devam etmektedir, burada bir açıklık mevcuttur. Tüsköy ‘den kanyon tekrardan başlayıp İnönüne kadar kesintisiz devam etmektedir. İçerisinde tabiattan harika görüntüler saklamaktadır. Geçilmesi çok zor olmamakla birlikte teçhizatsız denenmemelidir. Akçasu Mesiresi (Vali Tevfik Sırrıgür Çeşmesi) Azdavay Cide yolu üzerinde ilçeye 10 km. uzaklıktadır. Ormanlık bir alanın içinde olması nedeniyle yaz aylarında halkın dinlenmek ve piknik yapmak için akın ettiği mesire yeridir. Suğla Mesire yeri Azdavay­Pınarbaşı karayolu üzerindedir. İlçeye 12 km uzaklıktadır. Özelliği geniş çimenlik yeşil bir sahaya sahip olmasıdır. Azdavay Belediyesi, Ankara ve İstanbul dernekleri organizesiyle başlatılan ve geleneksel hale getirilen bu yerde gurbetçilerle yörede yaşayan 3.ncü kuşak hemşerilerin tanışması, tanıması ve anılarını tazelemesi, yaşama olanağı bulduğu Suğla Yayla Şenlikleri her sene Temmuz ayının ilk Cumartesi ve Pazar günü yapılmaktadır. Azdavay, Pınarbaşı, Daday, Eflani, Şenpazar ve Ağlı ilçelerinin büyük bir kesiminin buluştuğu yer ve yapıya sahip olmaktadır. Azdavay Şelalesi Azdavay şehir merkezine yaklaşık 13 kilometre mesafede Saray Köyü’ nün batısında yer alan şelalenin düzeltilmiş toprak yolu, yapılan çevre düzenlemesiyle oluşturulan mesire alanı ile ziyaretçilerin zorlanmadan ulaşmaları sağlanmıştır. Küre Dağları Milli Parkı Coğrafi Konumu: Karadeniz Bölgesi Batı Karadeniz bölümünde Küre dağları yer almaktadır. Tamamen bir plato karakterindeki milli park doğu, batı doğrultusunda uzanır ve yakın çevresi için fiziksel ve sosyal anlamda bir eşik niteliğindedir. Bu nedenle milli parkın yer aldığı alan üzerinde hemen hemen hiçbir yerleşme birimi bulunmamakta, sosyal hayat milli parkın yakın çevresinde devam etmektedir. Milli parkın yakın çevresi tampon zon olarak tanımlanmış ve tampon zonu da içeren bölge planlama alanı olarak kabul edilmiştir. Planlama alanı 114787.5 ha.dır. Bu alanın 34018.75 ha. ise milli park olarak ayrılmıştır. Milli Park İlçemiz ile Bartın il sınırları içerisinde yer almaktadır. İdari olarak Milli Park çevresindeki ilçe merkezleri Azdavay, Pınarbaşı, Ulus, Kurucaşile, Amasra ve Cide´dir. Milli Park’ın Ayrılma Amaçları Alanın doğal, kültürel ve estetik değerlerini korumak. Alandaki dikkat çekici kaynak değerlerini yerli ve yabancı ziyaretçilere tanıtmak. Alanını kaynak değerlerinin öneminin kavranması için topluma ve meslek kamuoyuna yönelik eğitim proğramları düzenlemek. Geleneksel yaşam tarzını, giyim ve davranış biçimini, yapı tipini korumak ve bu değerlerin devamlılığı için gerekli önlemleri almak. Bilimsel araştırmalar ve çevresel izlemeyi desteklemek. Türk halkının çevre bilincinin yükseltilmesine katkı sağlamak. Milli Park´ın yapısı itibariyle ilçemiz merkezine Milli Park bürosu kurulması öngörülmüştür. Kanyonlarımıza ulaşmak için Azdavay merkezine 5 km. mesafe olan çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar patika yollar düzenlenmesi, yönlendirme ve bilgilendirme levhaları konulması, tepe manzara ve seyir noktaları düzenlenmesi, rafting (su sporları) için rampa alanının düzenlenmesi, sportif olta balıkçılığı için çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar düzenlenmesi ve imkanlar yaratılması üzerine tasarılar yapılmaktadır. 2­ Tarihi Eserler Mercimeklik Kayası: Sarnıç Köyü´nün sarnıç mahallesinde, mahallenin 1 km. kadar güney tarafında bulunmaktadır. Burada yapılan kazılar sonucu kırık çanak çömlek gibi eski eserlere rastlamak mümkündür. Kaya üzerinde yapılan kazılarda madeni haç dahi çıkarıldığı söylentileri vardır. Kız KayasI İlçenin Sada köyünde bulunmaktadır. Büyük bir kayaya oyulmuştur. Kapı kısmı yuvarlak, tavanı ise kubbemsidir. Taban düz vaziyettedir. Tabaklı Kayası: Maksut Köyü´nün tabaklı mahallesinde 40 mt.yüksekliğe açılmış olan oyuğun taban kısmı kubbemsi olup, buraya çıkabilmek için oyulmak suretiyle merdivenler yapılmıştır. Kayanını ön kısmında giriş için 3 metre genişliğinde balkon şeklinde ikinci bir oyuk göze çarpar. Aşar Kalesi: İlçemizin Kayabaşı Köyü yakınlarında çok sivri şekilde bulunan bir kayadır. Kalenin taban kısmında Horasan harcı ile yapılmış 3×2,5 metre bina temeli görülmektedir.

Azdavay Manzarası
Azdavay Manzarası

Medil Mağarası: İlçenin Karakuşlu Köyü´ne bağlı Ayvat mahallesinde medil ormanı içindedir. Mağaranın doğusunda bina harabeleri görülmektedir. Bu bina moloz taşlardan yapılmıştır. Aşar Kalesi: İlçemizin Kayabaşı Köyü yakınlarında çok sivri şekilde bulunan bir kayadır. Kalenin taban kısmında Horasan harcı ile yapılmış 3×2,5 metre bina temeli görülmektedir. Azdavay Tarihi Azdavay İlçesi 12.02.1945 tarih ve 4869 sayılı Kanun ile ilçe statüsü kazanmış, 1 Nisan 1946 tarihinden itibaren bu fonksiyonunu yürütmeye başlamıştır. Bu tarihten önce Daday İlçesine bağlı bir bucak iken, mesafe uzaklığı ve ekonomik bağlılığın az oluşu nedeni ile ilçe olmuştur. İlçe tarihi hakkında yapılan arkeolojik kazılara göre; değişik zaman dilimlerinde Paflagonyalılar, Etiler, Lidyalılar, Helenler, Romalılar ve Bizanslar’ın istilasına uğramıştır. Candaroğulları zamanında Kastamonu Sancağına bağlı 36 kadılık’tan biri olarak idare edilmiş, 1460 yılında Fatih Sultan Mehmet’in Kastamonu’yu Osmanlı topraklarına katması ile Azdavay da Osmanlı ülkesine dahil edilmiştir. Azdavay Osmanlılar zamanında Daday’a bağlı kadılık olarak görülmektedir. Daday 1868 yılında Kastamonu’ya bağlı ilçe haline geldiğinde Azdavay Daday İlçesine bağlı bir nahiye haline gelmiştir. Osmanlılardan günümüze ulaşan bir tarihi eser yoktur.1868 yılında Daday Kastamonu’ya bağlı bir ilçe durumuna getirildiğinde 20 evde 233 kişinin yaşadığı Azdavay’ında Daday’a bağlı bir bucak olduğunu görüyoruz. Aynı yönetim Cumhuriyetin kuruluşundan sonrada yürütülmüştür. 4869 sayılı yasa ile 01.14.1946 tarihinde ilçe olmuştur.Daha sonra Azdavay’a bağlı 26 köy bir kanunla Azdavay’dan ayrılmış ve 1988 yılında Pınarbaşı ilçe durumuna getirilmiştir. Böylelikle o zaman 54 köyü olan Azdavay’ın köy ve nüfus sayısı azalmıştır. Doğu komşumuz olan Ağlı’ nın da ilçe yapılmasıyla Azdavay’ın köy sayısı 48’e kadar düşmüştür.Hızlı bir göçün olduğu ilçemizde nüfusun daha da azalacağı görülmektedir. Azdavay adının nereden geldiğine dair bir somut bilgi yoktur. Bir rivayete göre Azdavay ismi “Türkler azdı vay” dan, daha sonra Azdavay olarak değişerek günümüze kadar gelmiştir. Coğrafya Azdavay İlçesi Batı Karadeniz Bölgesi’nde Kastamonu İlinin Kuzey Batısında 840 Km2’lik bir yüzölçüme sahip engebeli ve ormanlık bir arazi ile kaplıdır. İlçe merkezinin rakımı 830 metre olup iklimi serttir. Kış ayları uzun sürer ve kar yağışı yoğundur. Kış mevsimi boyunca özellikle geceleri ısının ­20’lere kadar düştüğü gözlemlenmektedir. İlkbahar ve sonbahar ayları serin ve yağışlı olup yaz mevsiminde ısı ortalama olarak 25 derece civarındadır. İlçemiz Kuzeyde Doğanyurt, Kuzey Batıda Şenpazar, Batıda Pınarbaşı, Güneyde Daday, Doğuda Ağlı ve Kuzeydoğuda Küre ilçeleri ile komşudur. İlçenin belli başlı akarsuyu Devrekani Çayı’dır. Bu akarsu ilçenin doğusundan batısına doğru akar, Hacet Kayası’ndan kuzeye kıvrılarak Cide ilçesi sınırlarına girer ve Karadeniz’e dökülür. Kocaçay ve Valay Çayı da ilçenin diğer önemli akarsularıdır. İlçe’nin toprakları mera ve ekili alanlardır. Ormanlık alanların alçak bölümleri yapraklı bitki örtüsü bakımından zengindir. Ormanlık alanlar çoğunluktadır. % 64’ü ormanlık olan ağaçlar ve maki (ağaçcık) türleri ile , yüksek bölümleri ise iğne yapraklı ağaçlarla kaplıdır. Buralarda görülen kaya fındığına başka yerlerde rastlanmaz. Bu fındık meyvesinin kabuğu çok kalın olup, içi ise çok lezzetli ve besin değeri bakımından oldukça iyidir. Kerestesi mobilyacılıkta kullanılır. İlçede ; köknar, çam, ardıç, kayın, meşe, karaağaç, kavak, ıhlamur, gürgen, dişbudak, fındık, çınar, kızılağaç, söğüt gibi ağaçlarla şimşir, yaban kirazı, orman gülü ( avu ) , kurtbağrı, ılgın, böğürtlen, kızılcık ( kiren ) eğrelti ve ayı üzümü gibi ağaçcıklar bulunmaktadır. Sosyal Durum Azdavay İlçe merkezi dışında konutların genel özelliği iki katlı ve ahşap yapım olmalarıdır. Bu yapılar eski özgün görünümlerini devam ettirmektedir. 1965’li yıllarda başlayan betonarme bina yapımı son yıllarda hız kazanmıştır. Ahşap yapıların temelleri taş duvar, dolguları ise tuğla ve keresteden oluşur. Evlerin alt kısımları genellikle ahır olarak kullanılır. Çatı örtüsü malzemesi olarak kiremit ve sac kullanılmaktadır.

İlçe merkezinde konut ihtiyacını karşılamak için önceki yıllarda kooperatif yoluyla konut yapılmıştır. Bunun haricinde halk kendi imkanlarına dayanarak konut inşa etmektedir. İlçe merkezinde görev yapan kamu görevlilerinin barınma sıkıntısı giderilebilmesi için nitelikli bina yapımına önem verilmesi gerekmektedir. Konut kiraları 50­200 milyon TL civarındadır. Azdavay, merkez dışında sosyal hareketlilik fazla değildir. İlçe merkezinde sanayi tesislerinin olmaması bu hareketliliği kısıtlamaktadır. Halkın büyük kentlere göçen yakınları fazla olduğundan konuşma dili ve davranışları düzenlidir. Bunun yanında özellikle halk dili Kastamonu yöresinin genel özelliklerini taşır. Köylerde göçebe yaşantısı görülmez. Halk kendi köyünde ve tarlasında çalışır. Bununla birlikte ilçenin dışında göçün yoğun olması nedeniyle günlük seyahatler özellikle İstanbul yönünde yoğundur. İlçede geniş çapta işçi çalıştıran sanayi kuruluşu yoktur. Emek arzının büyük çoğunluğu başka illere yönelmiştir. Köylerde tarım, hayvancılık ve orman işleriyle uğraşılır. Özellikle köylerde kadınlar geleneksel giysilerini giymeye devam etmektedir. Bu giysiler renkli bir özellik taşırlar ve bunu Çarşamba günleri kurulan ilçe merkezindeki pazarda görmek mümkündür. Özgün nitelik taşıyan bu giysiler Kastamonu halk oyunları için ideal giysi olarak kabul edilmiştir.

Azdavay 5

Turizm

Azdavay Doğa güzelliği ile ender bulunan zenginlikte bir beldedir. Bu güzelliklerden bazıları hakkında ki bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz.

Azdavay Aşıklar Köprüsü
Azdavay Aşıklar Köprüsü

Çatak Kanyonu: Çatak Kanyonu; Bir doğa harikası olan Kanyon, ilçe merkezine 6 km. uzaklıkta olup, yerden yüksekliği yaklaşık 1000­1500 metre arasındadır. Uzunluğu ise 7 km. civarındadır. Kanyon, Çatak köprüsünün 1­2 Km aşağısında başlayıp Tüsköy ‘e kadar kesintisiz devam etmektedir, burada bir açıklık mevcuttur. Tüsköy ‘den kanyon tekrardan başlayıp İnönüne kadar kesintisiz devam etmektedir. İçerisinde tabiattan harika görüntüler saklamaktadır. Geçilmesi çok zor olmamakla birlikte teçhizatsız denenmemelidir.

Akçasu Mesiresi (Vali Tevfik Sırrıgür Çeşmesi): Azdavay Cide yolu üzerinde ilçeye 10 km. uzaklıktadır. Ormanlık bir alanın içinde olması nedeniyle yaz aylarında halkın dinlenmek ve piknik yapmak için akın ettiği mesire yeridir.

Suğla Mesire Yeri: Azdavay­ – Pınarbaşı karayolu üzerindedir. İlçeye 12 km uzaklıktadır. Özelliği geniş çimenlik yeşil bir sahaya sahip olmasıdır. Azdavay Belediyesi, Ankara ve İstanbul dernekleri organizesiyle başlatılan ve geleneksel hale getirilen bu yerde gurbetçilerle yörede yaşayan 3.ncü kuşak hemşerilerin tanışması, tanıması ve anılarını tazelemesi, yaşama olanağı bulduğu Suğla Yayla Şenlikleri her sene Temmuz ayının ilk Cumartesi ve Pazar günü yapılmaktadır. Azdavay, Pınarbaşı, Daday, Eflani, Şenpazar ve Ağlı ilçelerinin büyük bir kesiminin buluştuğu yer ve yapıya sahip olmaktadır.

Azdavay Şelalesi: Azdavay şehir merkezine yaklaşık 13 kilometre mesafede Saray Köyü’ nün batısında yer alan şelalenin düzeltilmiş toprak yolu, yapılan çevre düzenlemesiyle oluşturulan mesire alanı ile ziyaretçilerin zorlanmadan ulaşmaları sağlanmıştır.

Küre Dağları Milli Parkı

Coğrafi Konumu: Karadeniz Bölgesi Batı Karadeniz bölümünde Küre dağları yer almaktadır. Tamamen bir plato karakterindeki milli park doğu, batı doğrultusunda uzanır ve yakın çevresi için fiziksel ve sosyal anlamda bir eşik niteliğindedir. Bu nedenle milli parkın yer aldığı alan üzerinde hemen hemen hiçbir yerleşme birimi bulunmamakta, sosyal hayat milli parkın yakın çevresinde devam etmektedir. Milli parkın yakın çevresi tampon zon olarak tanımlanmış ve tampon zonu da içeren bölge planlama alanı olarak kabul edilmiştir. Planlama alanı 114787.5 ha.dır. Bu alanın 34018.75 ha. ise milli park olarak ayrılmıştır. Milli Park İlçemiz ile Bartın il sınırları içerisinde yer almaktadır. İdari olarak Milli Park çevresindeki ilçe merkezleri Azdavay, Pınarbaşı, Ulus, Kurucaşile, Amasra ve Cide´dir.

Milli Park’ın Ayrılma Amaçları: Alanın doğal, kültürel ve estetik değerlerini korumak. Alandaki dikkat çekici kaynak değerlerini yerli ve yabancı ziyaretçilere tanıtmak. Alanını kaynak değerlerinin öneminin kavranması için topluma ve meslek kamuoyuna yönelik eğitim proğramları düzenlemek. Geleneksel yaşam tarzını, giyim ve davranış biçimini, yapı tipini korumak ve bu değerlerin devamlılığı için gerekli önlemleri almak. Bilimsel araştırmalar ve çevresel izlemeyi desteklemek. Türk halkının çevre bilincinin yükseltilmesine katkı sağlamak.

Milli Park´ın yapısı itibariyle ilçemiz merkezine Milli Park bürosu kurulması öngörülmüştür. Kanyonlarımıza ulaşmak için Azdavay merkezine 5 km. mesafe olan çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar patika yollar düzenlenmesi, yönlendirme ve bilgilendirme levhaları konulması, tepe manzara ve seyir noktaları düzenlenmesi, rafting (su sporları) için rampa alanının düzenlenmesi, sportif olta balıkçılığı için çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar düzenlenmesi ve imkanlar yaratılması üzerine tasarılar yapılmaktadır.

 

Tarihi Eserler

Azdavay Evleri
Azdavay Evleri

Mercimeklik Kayası: Sarnıç Köyü´nün sarnıç mahallesinde, mahallenin 1 km. kadar güney tarafında bulunmaktadır. Burada yapılan kazılar sonucu kırık çanak çömlek gibi eski eserlere rastlamak mümkündür. Kaya üzerinde yapılan kazılarda madeni haç dahi çıkarıldığı söylentileri vardır.

Kız Kayası: İlçenin Sada köyünde bulunmaktadır. Büyük bir kayaya oyulmuştur. Kapı kısmı yuvarlak, tavanı ise kubbemsidir. Taban düz vaziyettedir.

Tabaklı Kayası: Maksut Köyü´nün tabaklı mahallesinde 40 mt.yüksekliğe açılmış olan oyuğun taban kısmı kubbemsi olup, buraya çıkabilmek için oyulmak suretiyle merdivenler yapılmıştır. Kayanını ön kısmında giriş için 3 metre genişliğinde balkon şeklinde ikinci bir oyuk göze çarpar.

Aşar Kalesi: İlçemizin Kayabaşı Köyü yakınlarında çok sivri şekilde bulunan bir kayadır. Kalenin taban kısmında Horasan harcı ile yapılmış 3×2,5 metre bina temeli görülmektedir.

Medil Mağarası: İlçenin Karakuşlu Köyü´ne bağlı Ayvat mahallesinde medil ormanı içindedir. Mağaranın doğusunda bina harabeleri görülmektedir. Bu bina moloz taşlardan yapılmıştır.